Stichting Mariakapel Waalwijk

We schetsen een beeld. Twee kaarsen zijn net aangestoken. Een vrouw gaat zitten, vouwt haar handen en bidt tot Maria voor een ziek kleinkind. Vlakbij zit een man, hij is een stuk jonger. Hij staart voor zich uit en denkt na over het nieuws dat hem die ochtend bereikte. Hij is gelovig opgevoed, maar komt nooit meer in de kerk. Toch heeft iets hem naar deze plek getrokken. Iets heeft hem er toe gebracht ook een kaars aan te steken en iets fluistert hem in dat hij hier misschien het begin van een antwoord kan vinden. Dan komen twee fietsers binnen. Ze kijken even verwonderd om zich heen, steken een kaarsje aan en benutten de stilte om even tot zichzelf te komen. Zo maar vier mensen die je op een willekeurige dag kunt aantreffen in de Mariakapel aan de Kloosterweg in Waalwijk. Een oase van rust overvalt je en het prachtige tongewelf drapeert als een warme mantel om je heen. Maria waakt over je en het licht en de warmte van de kaarsjes maken het geheel compleet.

Plaquette in 1995 geplaatst bij de Mariakapel om de Schotse Camarons te eren.

Eren Schotse Camerons

De Mariakapel werd na de Tweede Wereldoorlog gebouwd om de bevrijding te eren. Deze keer willen wij het hebben over de Schotse bevrijders. Wij zijn, en ik denk velen van u, opgegroeid met het idee dat de Eerste Wereldoorlog voor de gewone infanterist de hel op aarde was. Dat klopt, maar wat velen niet weten is dat het vijfentwintig jaar later niet veel beter was. We hebben op ons netvlies het beeld van lachende en zwaaiende Tommy’s. Goed, er werd soms gevochten en er sneuvelden soldaten, maar toch, zo erg als die eerste grote slachtpartij was het niet. Klopt dat wel?

Laten we eens kijken hoe het de bevrijders van Waalwijk centrum verging. We hebben het hier over het 5e bataljon van de Queen’s Own Cameron Highlanders, kortweg de Camerons. Wie waren die Camerons? Hun achtergrond is de Cameron Clan en het regiment werd in 1793 opgericht in de Hooglanden, het barre noorden van Schotland. Interessant is overigens dat deze mannen nooit het idee hadden dat ze in het Britse leger dienden. Ze waren in de eerste plaats Camerons en vertegenwoordigden met hun regiment een eeuwenlange en trotse traditie.

Het 5e bataljon kwam voor het eerst in actie in 1942 in Afrika. Het vocht daarna in Sicilië voor het terugkeerde naar Engeland om zich gereed te maken voor de invasie van Frankrijk, een operatie die een einde moest maken aan de oorlog in Europa. Daarna volgde een veldtocht van elf maanden lang door Frankrijk en Nederland tot in het noorden van Duitsland. De prijs die deze mannen betaalden was hoog, erg hoog. Anders gezegd, onze jonge Schot die in Frankrijk aan land ging, had eigenlijk geen enkele kans om ongeschonden uit de strijd te komen.

Wij kunnen ons nu niet meer voorstellen wat deze jonge kerels hebben doorgemaakt. En jong waren ze, want zelfs hun commandant, Derek Lang, was pas 31 jaar oud. Het is dan ook goed dat wij hun offer eren met de plaquette die in 1995 bij de Mariakapel is neergezet. Daarop staat de lijfspreuk van het regiment, ‘Cuidich ’n Righ’, Schots voor ‘help de koning.’ Zo is de kapel er niet alleen voor de Waalwijkers, maar ook voor de bevrijders.

Onderhoud Mariakapel

De Stichting Mariakapel heeft als doel om de kapel tot in lengte van dagen in stand te houden. Door regelmatig onderhoudswerkzaamheden te laten uitvoeren en de inzet van de vrijwilligers is dat mogelijk. Zij zijn de pilaren van de kapel. Met hun fundering, inzet en ervaring kunnen wij nog jaren vooruit. Stilstaan is achteruitgang dus zal er dit jaar nog veel onderhoud aan de kapel uitgevoerd worden.

Dankzij de bezoekers die veel kaarsjes aansteken gaat dat ook lukken. De prijs van de kaarsen is tientallen jaren nog nooit verhoogd. Maar om in de toekomst verzekerd te zijn dat de Mariakapel ook voor de volgende generaties toegankelijk kan blijven zijn we helaas genoodzaakt per 1 mei de prijs van de kaars naar 1,- euro te verhogen.

Twee jonge kinderen hebben deze mooie kleurplaat voor Maria gemaakt.

Voor wie is deze kapel?

Het simpele antwoord is: voor iedereen! In deze onrustige tijd, met opnieuw een allesvernietigende oorlog in Europa, in het Midden-Oosten, met klimaatonzekerheid, een vluchtelingencrisis en een groeiende kloof tussen arm en rijk, is het goed dat er een plaats is voor contemplatie, een plaats ooit opgezet als herinnering aan het einde van een afschuwelijk tijdperk. Misschien kunnen wij daar nu hoop uit putten.

Bevrijdingsroute

Intussen is er weer een nieuw element toegevoegd aan de historie van de kapel. Sinds vorig jaar is de kapel ook onderdeel van de Waalwijkse bevrijdingsroute. Deze fietsroute voert door de huidige gemeente Waalwijk. Het meest oostelijke punt is het Hoogeinde in Baardwijk, het meest westelijke de Lambertuskerk in Raamsdonk. Het is een fietsroute van ruim dertig kilometer die in zijn geheel of in gedeeltes kan worden gefietst. Op dertien punten wordt het verhaal verteld van bijzondere mensen en gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog, op de plaats waar het zich heeft afgespeeld. Dat kan gaan over een beschieting met dodelijke gevolgen in de Sint Antoniusstraat, de lotgevallen van een neergestorte piloot in Den Dullaert, het heroïsche verhaal van Jan de Rooij of, de bijzondere geschiedenis van de Mariakapel. De fietser die hier stopt krijgt informatie over waarom en wanneer hier de kapel is gebouwd.

Verhalen houden herinnering levend

Onderdeel is ook het verhaal van de Schotse militair James Nairne. Dat is te mooi om hier niet nog een keer te herhalen.

Nairne moest bij het kruispunt gaan staan aan het einde van de Kloosterweg in Waalwijk om de diverse eenheden de weg te wijzen. Hij beschrijft in zijn dagboek wat er toen gebeurde: ‘Waalwijk was vol juichende burgers. We kregen kopjes koffie en appels aangereikt. Het was erg vriendelijk van deze Nederlandse mensen die zelf duidelijk een tekort aan allerlei soorten eten hadden. Terwijl de commandant mij vroeg waar de Inlichtingenofficier was (…) plaatste een jongetje, tot mijn grote verlegenheid, een appel in iedere hand, die ik wel moest aannemen aangezien ik in de houding stond.’

Zo is de Waalwijkse Mariakapel sinds vorig jaar ook onderdeel geworden van een Europees project waarin verhalen van mensen de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend moeten houden. Dit alles met de gedachte dat ook later generaties beseffen hoe vreselijk oorlog en onvrijheid zijn. Dat is nu, helaas, actueler dan ooit.

Bron: Jack Didden