Al honderden jaren lang loopt er een sloot vanaf het Oude Maasje naar het zuiden. Deze sloot heeft verschillende namen gehad en is al heel vaak verlegd. Tegenwoordig loopt het langs de westkant van industrieterrein Haven 7 naar het zuiden, onder de A59 door tot aan de Winterdijk ter hoogte van Natura 2000-gebied De Langstraat en Eetcafé Landzicht. Mensen uit de omgeving kennen het als de Sprangsche Sloot. Anno 2026 staat deze relatief onopvallende watergang ineens symbool voor iets veel groters. Het is het symbool geworden voor de ideeënstrijd over de toekomst van Waalwijk, voor de strijd tussen ongeremde economische groei en de leefbaarheid van onze gemeente. De discussie over de Sprangsche Sloot gaat allang niet meer alleen over ruimtelijke ordening, maar gaat juist ook over de vraag wie de toekomst van onze gemeente bepaalt.

Waarom? Na het afronden van Haven 8 Oost is alle grond die we kunnen gebruiken voor uitbreiding van het industrieterrein Haven vergeven. In de omgevingsvisie, hét visiedocument voor de fysieke leefomgeving, is na een harde politieke strijd opgenomen dat er in Waalwijk minder ruimte komt voor grootschalige logistiek. In ditzelfde document is opgenomen dat het gebied ten westen van de Sprangsche Sloot dient te worden behandeld als 'agrarisch buitengebied' en niet als onderzoeklocatie voor ruimtelijke uitbreidingen.

De gemeenteraad heeft dit document in februari van dit jaar vastgesteld, na een jarenlang proces met meerdere vormen van participatie. Onderdeel van de participatie was een enquête die werd ingevuld door een representatieve afvaarding van de Waalwijkse bevolking. Uit deze participatie is gebleken dat niemand zit te wachten op groei die het kleinstedelijke en dorpse karakter van de gemeente Waalwijk en haar kernen om zeep helpt. Bovendien wil men af van de eenzijdige focus op grootschalige logistiek en de afhankelijkheid van arbeidsmigranten.

Economie speelde een kleine rol tijdens de verkiezingen in Waalwijk. Juist daarom is het opvallend dat partijen die campagne voerden op leefbaarheid, woningbouw en ‘eigen inwoners eerst’ nu aan tafel zitten terwijl de druk op verdere logistieke uitbreiding opnieuw toeneemt. Inmiddels is de VVD met Samen Waalwijk, de SGP en het CDA een nieuwe coalitie aan het vormen. Wat mogen we van hen verwachten?

Precies op het moment dat de discussie over de omgevingsvisie van onze gemeente lijkt te zijn beslecht verschenen er recent in het dagblad enkele artikelen die ons grote zorgen baren. Het dagblad deed diepgravend onderzoek naar grondposities in Waalwijk en toonde aan dat het CTP van Remon Vos sinds 2021 bijna de gehele Sprangsche Polder tussen het Haventerrein en het Labbegat in handen heeft gekregen.

Het meest ongemakkelijke inzicht uit de artikelen is volgens ons dat het hier gaat om een vorm van macht die zich bijna openlijk manifesteert. Het gaat hier niet alleen over grond, maar over invloed en over de vraag wie uiteindelijk de koers van onze gemeente bepaalt. Inwoners en hun gekozen volksvertegenwoordigers of lobbyisten van grote bedrijven? We hebben te maken met partijen die door strategische aankopen, economische druk, politieke netwerken en een achterhaald geloof in eindeloze economische groei langzaam een nieuwe werkelijkheid creëren. Een werkelijkheid waar na een jarenlange lobby vanzelf een keer een meerderheid voor zal ontstaan. Wellicht dat er zelfs in het aankomende bestuursakkoord al wel een haakje voor is gevonden.

Veel mensen uit onze gemeente voelen aan dat het hier schuurt. Dat merken wij overal om ons heen. Overal worden we aangesproken, mensen spreken er schande van, maar toch liggen de kaarten nu op de onderhandelingstafel. Mogen ondernemers dan geen rol spelen in de ontwikkeling van onze gemeente? Uiteraard mogen zij dat wel. Alleen mogen economische belangen niet het vertrekpunt vormen van ons beleid. Alsof uitbreiding uiteindelijk vanzelfsprekend zou moeten zijn, ongeacht wat inwoners willen en wat het voor de leefbaarheid van onze gemeente betekent. En vergeet niet dat deze uitbreiding gepaard gaat met een schaalsprong van ongeveer 50.000 naar ongeveer 75.000 inwoners. Dat betekent écht iets voor een gemeente.

En daarom is de Sprangsche Sloot zo symbolisch geworden. Deze sloot is meer dan een watergang tussen polder en bedrijventerrein. Zij markeert een grens tussen twee fundamenteel verschillende ideeën over Waalwijk. Een Waalwijk waarin iedere open ruimte uiteindelijk wacht op een (economische) bestemming. Of een Waalwijk waarin landschap, leefbaarheid, rust en menselijke schaal óók een grens mogen zijn aan economische groei. Dat is de echte discussie die nu voor ons ligt. Niet alleen hoeveel dozen er nog bijkomen, maar vooral: wie bepaalt uiteindelijk wat voor gemeente Waalwijk in de toekomst wil zijn?

Wil je meepraten? Kom dan eens naar een van onze fractievergaderingen. Of kom meepraten op donderdag 4 juni vanaf 19.30 uur in Zidewinde tijdens de gespreksavond 'De Raad Dichtbij'. Laat je horen!