In de voetsporen van zijn familie kwam Roberto Mosselveld, 48 jaar oud, in ’94 op voor zijn dienstplicht in Ede. Kort hierna schreef hij zich in bij de defensiewinkel in Eindhoven. Met een opa als oorlogsveteraan uit WOII en een vader en oom bij defensie, stond voor Roberto vast dat hij ook die weg zou gaan.

Door Madeleine Vrienten

Op missie

Na 3 maanden - hij was toen nog 17 jaar jong - werd Roberto als dienstplichtige naar Seedorf gedetacheerd, om vervolgens uitgezonden te worden en deel te nemen aan Dutchbat IV. Dit gebeurde bij hoge uitzondering, aangezien Roberto zijn algemene militaire opleiding (AMO) nog niet had doorlopen, “Op 11 juli ’95 vlogen we vanuit Nederland naar Split en werden per bus verder vervoerd naar Busovaca", herinnert Roberto zich. "Hier aangekomen stapten we achterin een 4-tonner op weg naar Tuzla. Dit werd een spannende rit. We reden niet via de reguliere wegen, maar over zand- en bergpaden. Onderweg sloot er - op zoek naar veiligheid - een humanitair (UNHCR) konvooi bij ons aan en werden we beschoten. Vervolgens zijn we opgehaald door pantservoertuigen en veilig op de plek van bestemming gearriveerd. Ondanks die turbulente rit heb ik mijn allereerste uitzending, waarbij ik eigenlijk nog maar heel weinig achtergrond had, niet ervaren als een militaire missie. Als genisten zijn we daar hoofdzakelijk bezig geweest met het herbouwen van wegen, bruggen, kerken en weeshuizen. Indringend om te zien hoe ontheemde kinderen, die vaak niet wisten of hun ouders nog in leven waren, in zo’n weeshuis opnieuw hun plek moesten vinden.”

Roberto voor vertrek vanuit Split.

Van IFOR naar SFOR

Roberto’s uitzendingen volgden elkaar in snel tempo op: “Ik heb alle omschakelingen meegemaakt vanaf Dutchbat t/m SFOR VII in 2000, een volledige missie. In die eerste periode (IFOR) waren er meer spanningen. De vrede werd min of meer opgelegd onder dwang, waarbij milities ontbonden moesten worden. Naarmate de tijd verstreek kreeg het takenpakket (SFOR) steeds meer een niet-militair karakter waarbij het zaak was om de vrede te bewaken”

Elke dag is anders

De afwisseling en diversiteit aan werkzaamheden binnen defensie heeft Roberto als prettig ervaren. In ’99 was hij werkzaam als genist in Sisava: “Voornaamste taak daar was het sneeuwvrij houden van wegen. Wij werden ook wel de ‘Praxis-groep’ genoemd; deden alles wat te maken had met onderhoud.” Zijn defensietijd had hij niet willen missen, maar als hij opnieuw voor de keuze zou staan weet hij niet of hij er weer voor zou gaan.

Voor zijn gevoel heeft hij deze periode niet goed kunnen afronden. “Na een aantal uitzendingen vond ik het even genoeg. Ik had inmiddels mijn vrouw ontmoet en wilde me gaan settelen. Hiervoor kreeg ik binnen defensie niet de ruimte en heb er daarom voor gekozen om niet meer bij te tekenen.”

Iedereen heeft een verhaal

“Voel ik mij een veteraan? Nee, niet echt al ben ik het wel. Veteranendag zegt me niet zoveel, de festiviteiten eromheen gaan eigenlijk aan mij voorbij. Zo’n tien jaar geleden zou ik op de Nederlands Veteranendag deelgenomen hebben aan een motorrit die langs verschillende militaire begraafplaatsen zou gaan. Helaas ging op het laatste moment mijn motor stuk. Verder heb ik eens een reünie van IFOR-SFOR bijgewoond en heb ik nog altijd contact met mede Dutchbatters via de Facebookgroep voor de oud-leden.” Zijn defensietijd heeft hem op een bepaalde manier gevormd: “Als portier aan de deur is het zaak om kalmte en rust te bewaren en een situatie te overzien om deze zo nodig te doen de-escaleren. Ik heb altijd in mijn achterhoofd dat iedereen een verhaal heeft. We oordelen vaak veel te snel!”

Sunset March

Sinds 19 oktober 2014 kent Nijmegen de Sunset March: een twee en een halve kilometer lang dagelijks parcours, als eerbetoon aan de geallieerde militairen die gevochten hebben voor de vrijheid van Nederland. Dit vindt plaats vlakbij de plek waar op 20 september 1944 Amerikaanse militairen tijdens operatie Market Garden de Waal zijn overgestoken. Tijdens deze ‘Waalcrossing’ zijn 48 geallieerde militairen omgekomen. Daartoe zijn er 48 paren lichtmasten op de brug geplaatst. Rond het tijdstip van zonsondergang worden deze lichtmasten - paar voor paar - na elkaar ontstoken in het tempo van een trage mars. Elke avond, tijdens het ontsteken van het eerste paar lichtmasten, loopt een veteraan de Sunset March mee in het tempo waarin de lichten aangaan. “Met dit initiatief worden niet alleen de Amerikaanse militairen herdacht, die hier ver van huis het offer voor onze vrijheid hebben gebracht. Veteranen willen hiermee vooral ook een zichtbare brug slaan naar alle veteranen die in missies over de hele wereld hebben bijgedragen - en nog steeds bijdragen - aan vrede en vrijheid. Ik heb de Sunset March gelopen op 11 juli; de dag van de val van Srebrenica.”

Vrijheid

Roberto is niet op zoek naar erkenning. “Het is lastig om de impact van missies op anderen over te brengen. In het wandelpark in Waakwijk staat het oorlogsmonument ter nagedachtenis aan de 83 burgerslachtoffers die hier tijdens de bezettingsjaren door oorlogshandelingen zijn omgekomen. Ook de naam van de broer van mijn oma is daar vermeld. Die erkenning vind ik belangrijk. Ik weet nog dat ik als klein jongetje de verhalen telkens opnieuw wilde horen.” Wat hij met zijn verhaal wil vertellen? “Misschien een klein beetje moraal bijbrengen; laten we alsjeblieft beseffen hoe goed we het hebben!”