Het was op de kop af 40 jaar en 39 dagen geleden dat Pater Moeskroen haar eerste optreden verzorgde in café Van Zanten in Amersfoort. Nee, ik was er niet bij, maar ik had al wel snel in de smiezen dat dit een wel erg leuk bandje was. Een tijd lang was ik de band kwijt, maar na het bijwonen van het 40-jarig jubileumconcert afgelopen vrijdag in De Mezz in Breda weet ik zeker: Pater Moeskroen is cultureel erfgoed.
Samen met Rowwen Hèze en WC Experience was Pater Moeskroen mijn redding in Groningen. Ik ging er studeren en iedere dag op en neer was iets te veel van het goede. Dus betrok ik er een kamer: het eerste jaar in Leek en later in Groningen stad en Leeuwarden. Als student kon ik niet aarden dus hield ik me vast aan de muziek ‘uit het zuiden’. Rowwen Hèze was in die jaren helemaal mijn ding en WC Experience had ik nodig om duidelijk te maken waar mijn roots lagen. Pater Moeskroen was een bandje waar we in het weekend regelmatig naar gingen kijken. De spitsvondige teksten (in de goede zin van het woord) vielen bij ons Kleffe Ridders goed in de smaak.
Ik draaide op mijn studentenkamer vooral de albums ‘Aan de macht’, ‘Een heidens kabaal’ en ‘Steelt de schouw’ helemaal grijs. ‘Reservebelg’ werd mijn lijflied en de absurde tekst van ‘Het meisje met de piccolo’ schreeuwde ik met passie mee. Sowieso alledrie erg sterke albums, nog steeds als ik ze na al die jaren terug luister.
'Het was een hele tijd gelee, toen ik leefde zeer tevree met een meisje dat geweldig mooi kon fluiten. Op haar kleine piccolo speelde zij van ‘mi-re-do’. Ze speelde vaak op straat, maar ook wel buiten. Maar nu is ze er niet meer, want de allerlaatste keer, terwijl het volk nog net had staan juichen, schoot het fluitje in haar strot. Voor ze stierf zei ze nog: Ach ja, je moet blazen en niet zuigen. (Het meisje met de piccolo)
Speciaal voor de 40-jarige jubileumshow kwamen de oer-Paters Ad Grooten, Ton Smulders en Wilbert van Duinhoven de band versterken.
Bende
Live was Pater Moeskroen in die jaren altijd feest. Ik herinner me een festival in de polder van Almkerk, ergens half jaren negentig. Volgens mij heette het Benederpop. Het was op een modderveld wat een dag daarvoor nog weiland was. Na afloop spoelden we ons schoon in een vuile sloot, om maar aan te geven wat een bende het was. Na het optreden van de eerste band stonden we te praten met een man die, zo later bleek, naar de naam Wilbert van Duinhoven luisterde. Ik had op dat moment geen idee, maar zag Wilbert een uur later op het podium met de accordeon de sterren van de hemel spelen met het toepasselijke ‘Trek die zak in tweeën’.
'We stonden op de camping in Renesse aan de zee, maar tussen zee en land was geen verschil. Het water kwam met bakken uit de grauwe lucht en op de camping was het ijs lijk stil. Tot een mooie melodie uit een warm land op de wind werd meegevoerd. Wat bleek nou: Wilbert stond een duintje verderop en hij had zijn trekzak omgesnoerd! Trek die zak in tweeën, trek die zak in tweeën, trek die zak toch uit mekaar. Speel nog een musette, en liever niet zo`n nette, maar een vette en dan graag een paar. Trek die zak in tweeën, trek die zak in tweeën, trek die zak toch uit mekaar. Bij accordeon denk ik aan de zon al regent het al 14 dagen zwaar!' (Trek die zak in tweeën)
Net als bij Rowwen Hèze werd mijn liefde voor Pater Moeskroen echt aangewakkerd toen de band besloot de theaters in te gaan. Ze deden rondom ‘Niets is wat het lijkt’ een prachtige Sprookjes tour en vooral de Iets / Keltische programma’s waren subliem. Eens temeer bleek hoe goed de Paters muzikaal onderlegd waren, want zonder enig probleem pakte de bassist de accordeon, de zanger een trom en de fluitist de basgitaar. Met als overtreffende trap Adje Grooten die alleen al voor het vervoer van z’n eigen blaas- en snaarinstrumenten een vrachtwagen nodig had.
Oerbezetting
Voor mij was de oerbezetting van Pater Moeskroen die met Marcel Sophie, Ton Smulders, Ad Grooten en Wilbert van Duinhoven in de gelederen. O ja, en in de beginjaren natuurlijk Jantje Evers en later vooral ook ‘fluitomaan’ Jeroen Goossens die bovenaardse klanken uit zijn blaasinstrumenten wist te krijgen. Niks ten nadelen van de huidige bezetting hoor, want afgelopen vrijdag bewezen Bart Swerts, Vincent van Lent en ‘oer-Pater’ Martien van Oostrom dat er nog volop toekomst zit in de jubilaris. Maar toen in De Mezz nummers als ‘Onze hond’, ‘Hela hola’, ‘Nessie’ en ‘Dr. Livingstone’ langskwamen besefte ik hoezeer ik Moeskroen gemist had.
'Als je een watermonster neemt, neem haar dan zoals ze is...In Schotland woont al jarenlang een hele preutse meid en die verlegen tante verstopt zich de hele tijd. Ze vindt zichzelf een monster, doet daarom niet aan sex, dat komt door haar enorme minderwaardigheidscomplex! Oh, Nessie, laat je lijf eens zien. Nessie, hee kom er nou eens uit! Nessie, ik wil je lichaam zien. Ik lach je echt niet uit!' (Nessie)
Dus ik ‘zit weer helemaal’ in Pater Moeskroen. De Mannen van Naam hielden me de afgelopen 13 jaar al aardig in de greep, maar ik maak met alle plezier een trip down memorylane in het immense repertoire van 40 jaar Pater Moeskroen. Met evergreens als ‘Paterke’, ‘Zuster Angelique’, ‘In spin’, ‘Een lichtje aan’, ‘Het land van Lieverlee’, ‘Bertus’, ‘Haar manier’ en ‘Heilige grond’. En als ik klaar ben met feesten? Dan zwijmel ik weg met ‘Dublin’, voel ik weemoed met ‘Zeemanslied’ (“Laat ons drinken op al onze vrienden die hier niet zijn”) en krijg ik ijskoud kippenvel met het actuele ‘Lethe’, toptekst van Ad Grooten in prachtige samenzang door Marcel Sophie en Ton Smulders.
'Ze komt ook weer in de kroegen waar ze maandenlang niet verscheen. Ze fietst ook weer door de bossen, maar natuurlijk nooit meer alleen. Ze heeft plezier in het werken: haar collega’s, ze zijn van goud. Maar als iemand haar zomaar aanraakt dan krijgt ze het weer benauwd. Het is niet dat ze er elke dag nog aan denkt, het is allang achter de rug. Maar soms gebeurt er opeens zomaar iets onverwacht en dan komt het weer keihard terug. Dan voelt ze weer die handen, ziet z’n schaduw in de sneeuw. Dit bos zal voor altijd ademen op de echo van haar schreeuw.' (Lethe)
‘Heimwee’: het beste album van Pater Moeskroen en daarmee aanrader van de week!
Mocht je de mogelijkheid hebben om binnenkort nog een show van Pater Moeskroen mee te pikken: doen! Kun je nog een paar leuke CD’s op de kop tikken: doen! Maar de makkelijkste manier: luister naar de veelzijdigheid van Pater Moeskroen op Spotify. En als ik je dan toch een tip mag geven: begin met het album ‘Heimwee’.
'Daar waar alles weer wordt gevonden in voltooid verloren tijd. Kom, drink een glas op 'wat ooit was' in Café Vergetelheid!'
Marcel Donks, muziekliefhebber uit Waspik