Bij sommige aankondigingen twijfel ik geen seconde. Toen ik las dat de documentaire ‘Blieve loepe’ van Ruud Lenssen over veertig jaar Rowwen Hèze in een aantal filmzalen in het land zou draaien, wist ik dat ik daarbij wilde zijn. Afgelopen zaterdag keek ik in De Leest samen met een handjevol fans naar het eerlijke portret van een band die soms worstelt om boven te blijven.

Het had voor de hand gelegen als de Limburgse regisseur het succesverhaal van de dialectband had laten zien aan de hand van een aaneenschakeling van hoogtepunten. Want dat de band het in 40 jaar gemaakt heeft tot ver buiten de provinciegrens moge duidelijk zijn. 'Het is een kwestie van geduld dat heel Holland Limburgs lult': Jan Douwe Kroeske voorzag het succes al bij de presentatie op Pinkpop 1992. Godzijdank is het nooit letterlijk zo ver gekomen, maar Rowwen Hèze heeft een indrukwekkende staat van dienst.

De regisseur koos echter een andere insteek. De documentaire moest authentiek worden, de echte karakters van de bandleden laten zien mèt ruimte voor een kritische noot. “Als documentairemaker probeer ik zichtbaar te maken wat vaak verborgen blijft. Achter de voordeur spelen zich de meest bijzondere, ontroerende en soms pijnlijke verhalen af. Die verhalen wil ik met mijn camera vangen.”

Still uit de video ‘Breef aan Thoes’: het meest recente meesterwerk van Rowwen Hèze.

Bedrijf

Daar is hij glansrijk is geslaagd, hoewel ik me kan voorstellen dat sommige fans met een kleine kater de filmzaal hebben verlaten. Want wat pijnlijk zichtbaar werd op het mega grote scherm, is dat het er eigenlijk helemaal niet zo gemoedelijk aan toe gaat zoals je bij de Limburgse gastvrijheid zou mogen verwachten. Sterker nog: Rowwen Hèze is, hoewel in de ‘prehistorie’ ooit ontstaan als vriendengroep, anno 2025 vooral een bedrijf met grote belangen. “Het is net een familie, zo’n band. Eigenlijk is het gewoon een slecht huwelijk. Een huwelijk daar kun je uitstappen, uit een band niet”, geeft frontman Jack Poels zelf treffend aan.

Neemt niet weg dat Rowwen Hèze echt een band van het volk is. In de aanloop naar het slotconcert, dit jaar groter dan ooit, weet drummer Martin Rongen de druk goed te verwoorden. Hij geeft aan dat de ‘thuiswedstrijd’ juist veel moeilijker is dan andere optreden. Tienduizenden fans komen met hoge verwachtingen: de band mag het niet af laten weten. “We hebben een naam hoog te houden; iets af te leveren dat ze van ons gewend zijn. Het zal allemaal wel goed komen, zeg ik dan maar.”

Teleurstelling

Ik denk dat die druk er debet aan is dan Rowwen Hèze niet meer dat jongensbandje kan zijn wat het ooit was. Natuurlijk speelt leeftijd een rol: de bandleden zijn mannen ‘van een bepaalde leeftijd’, maar zoals het een echt bedrijf betaamt, moet alles steeds beter en groter. Stilstaan is achteruitgaan. En dan is het hard werken voor bijvoorbeeld gitarist Theo Joosten en drummer Martin Rongen. Eerstgenoemde moet zelfs noodgedwongen zijn zelf bedachte gitaarpartijen laten vallen als producer en accordeonist Tren van Enckevort iets anders voor ogen heeft. Hij probeert het goed te praten door aan te geven dat Van Enckevort de meest muzikale van het stel is, maar de teleurstelling en frustratie druipen er van af.

Maar is het dan alleen maar kommer en kwel voor de camera van Lenssen? Zeker niet. In de aanloop naar de viering van het jubileum komt Poels op de proppen met een nummer dat er eigenlijk allang had moeten zijn: over zijn overleden vader die met massale hulp van het dorp in het laatste deel van zijn leven een elektrische rolstoel kreeg. Jack is geraakt als hij er over vertelt, net als Martin die tranen in zijn ogen krijgt als hij de tekst van ‘Breef aan Thoes’ voor het eerst hoort uit de mond van Jack in stamcafé Boëms Jeu.

'Deezen brief gai ik vandaag versture in enne grote open envelop. ’t Haj misschien allang moete gebeure, ’t duurde, vandaag loat ik ‘m los. Steeds mier joare tussen nou en vroeger. Eens zo duk as gee hier gewist. Veur altied deze lach hier in oew oge, de foto, iedereen was op zien best.' (Breef aan Thoes)

De cover van ‘Breef aan Thoes’, de single die Jack Poels schreef over zijn overleden vader.

Mooi om het ontstaan van het nummer in de documentaire te zien. Want hoewel ik eerlijk gezegd een klein beetje een kater had na het zien van de film, blijft het ‘eindproduct' van een ongeëvenaard niveau: de liedjes lijken alsmaar beter te worden. Voor het jongensboek had het mooi geweest als we een hechte vriendenclub in beeld hadden gehad die alleen maar plezier met elkaar had, gebroederlijk proosten met een pot bier in de hand. Maar de pijnlijke stilte in de bus nadat trompettist Jack Haegens instapt, spreekt boekdelen.

Al met al is ‘Blieve loepe’ een eerlijke documentaire over een band die inmiddels heel wat verantwoordelijkheden heeft. Ten opzichte van de fans, in de provincie en eigenlijk in heel Nederland. “Die verantwoordelijkheid hebben we om tot in het oneindige bij elkaar te blijven.” Laten we in godsnaam hopen dat we nog lang van Rowwen Hèze kunnen genieten, al gun ik de mannen zelf wel het plezier dat er in de beginjaren ongetwijfeld in overvloed was.

'D'n iene di rent veur zien leave, d'n andere wandelt hiel rustig vurbeej. Heej zuj d'r alles vur geave en heej zet ze moge ut hebbe van meej. Woar ge ok loept en wat ge ok bint, niemand de zeat ow wat good is of slecht, niemand de wet wie verluust of wie wint: ge komt op ut end beej ow zelf terecht.' (Blieve loepe)

Marcel Donks, muziekliefhebber uit Waspik

De film 'Blieve loepe' draait nu in diverse filmzalen en is op 2 januari om 20.25 te zien op NPO2 in 'Het uur van de wolf'.