Op 30 oktober 1944 bereikte een eenheid van het Engelse leger de kruising van het Hoekje en de Meerdijk aan de zuidkant van Waalwijk. Het betrof hier een brigade van de 51e Highland Division. Wat was die Highland Division die deel uitmaakte van het Engelse leger? De Highlanders waren Schotten uit het noordelijke deel van het Verenigd Koninkrijk .

Terug naar het begin. Uit het boek van de historici Jack Didden en Maarten Swarts 'Provinciestad in oorlogstijd':

'Om negen uur gaan de bevrijders van Waalwijk op weg. Het 2e en het 5e Seaforths passeren kort na elkaar het Loons Hoekje, het 5de Seaforths als eerste omdat het bataljon van Luitenant-kolonel Walford de grootste afstand moest afleggen. De bestemming is Besoijen en het Labbegat. Het 2e Seaforths arriveert als tweede. Dit bataljon is via de Kaatsheuvelse IJsbaan naar het Hoekse getrokken. De omweg wordt gebruikt om niet verstrikt te raken met het 5e Seaforths dat vanaf de Roestelberg komt. Doel van het 2e Seaforths: het gebied ten zuiden van de spoorlijn. Als laatste passeert het 5e Camerons dat Waalwijk en Baardwijk als doel heeft. Rond half elf arriveren op de Sprangseweg en op de Kloosterweg de eerste twee patrouilles bijna tegelijk in Waalwijk. Een half uur later volgt de rest van de twee bataljons. In de Besoysestraat stroomt de bevolking de huizen uit om het 5e Seaforths te verwelkomen. De Camerons in het centrum worden niet minder geestdriftig onthaald.' Waalwijk is bevrijd en begint aan de wederopbouw.

Het Kapelleke

Het initiatief tot het bouwen van de kapel, uit dankbaarheid voor de bevrijding van Waalwijk door de schotten op 30 oktober 1944, werd genomen in het midden van juli 1946 door de toenmalige kapelaan Piet Ras en de heer Reinier van ter Berg. Deze heren lieten hun oog vallen op dit punt van de Kloosterweg, omdat daarlangs de eerste bevrijders Waalwijks grondgebied betraden. Op die plaats bevond zich een onooglijk, bouwvallig pakhuis. Al snel bleek dat het gebouwtje kon worden gekocht en op 21 augustus 1946 werd door de kandidaat-notaris L. Lanen de akte verleden tot oprichting van de stichting Mariakapel St. Antoniusparochie.

Artikel 1 van de statuten vermeldde: 'Het doel der stichting is het bevorderen van de Mariadevotie.' Zij tracht dit doel te bereiken door de inrichting van een Mariakapel in de Antonius parochie in Waalwijk en alle andere wettige middelen die dit doel bevorderlijk zijn. De parochianen werden over de plannen ingelicht en een grote collecte bracht het voor die tijd enorme bedrag op van meer dan f 4.600,-, welk bedrag al snel groeide tot ruim f 7.000,-,

Aan de Waalwijkse architect Jos van Hulten werd opdracht gegeven voor het maken van een ontwerp. Spoedig bleek dat ook anderen in Waalwijk met plannen rondliepen. Zij hadden een andere plaats op het oog en door collectes in drie andere parochies had men reeds een bedrag bijeen van ruim f 5.000, -. De initiatiefnemers lieten zich hierdoor niet ontmoedigen en op 29 januari 1947 vond een vergadering in hotel 'De twee kolommen' plaats onder leiding van pastoor Jan Ras van de parochie St- Jan. Na ruimhartig overleg werd besloten de kapel te doen zijn: de Mariakapel der vier Waalwijkse parochies. Het bestuur werd uitgebreid met leden van de drie andere parochies. Hierna kon de bouw krachtig ter hand worden genomen. De uitvoering werd opgedragen aan de gebroeders Harry en Gerrit van Heesch te Waalwijk. Speciaal is dat vader Harry van Heesch en zijn zoon Bart, bekende gewelven bouwers, met grote liefde en kunde, uit oude ijsselsteentjes, met de hand gekapt, dit kunstzinnige gebouw hebben gewrocht. Op 20 september 1947 werd de oorkonde vervaardigd door de heer Henk van Beurden, ingemetseld, links van de ingang boven het wijwaterbakje. De gebrandschilderde raampjes, voorstellende de patroonheilige van de vier Waalwijkse parochies, werden ontworpen en gemaakt door de jonge kunstenaar Wim Klijn.

De inzegening en ingebruikneming vond plaats op 21 oktober 1947. Dit ging gepaard met een grote optocht van alle Waalwijkse verenigingen en geschiede door pastoor Antoon Verhagen, pastoor van de Antoniusparochie. Het voorlopige beeld, dat in de Antoniuskerk werd gewijd werd meegedragen in de stoet, omgeven door bruidjes uit de vier Waalwijkse parochies. Al spoedig werd door een milde gever, wiens naam onbekend moest blijven, het officiële beeld aangeboden. Het werd vervaardigd door de kunstenaar Wim Haring.

De stichting zorgt ervoor dat de kapel iedere ochtend wordt geopend en iedere avond wordt afgesloten.

Vele Waalwijkers vinden hier in alle rust een moment voor zichzelf. Ook worden er veel bloemen gelegd na een crematie zodat de bloemen niet verbrand worden maar de Kapel opsieren. De St Antoniuskerk houdt elk jaar, nog steeds na 80 jaar, op 30 oktober een mis uit dankbaarheid voor onze bevrijders.

Burgemeester van Waalwijk, mr. R.H.J. van Schaik.

Plaquette in Schotland

Op 29 oktober 1995, 40 jaar na de bevrijding bracht een delegatie uit Waalwijk een bezoek aan Schotland. In het plaatsje Ardersier midden in de Highlands, het gebied van de Seaforths en de Camerons, ligt het grote Fort George, gebouwd in de 18 eeuw. Het is een artilleriefort en ligt 17 kilometer van Inverness. Daar onthulde de toenmalige burgemeester van Waalwijk, mr. R.H.J. van Schaik, een bronzen plaquette uit dankbaarheid voor de offers die deze Schotse soldaten hebben geleverd bij de bevrijding van Waalwijk. De plaquette ligt buiten bij de ingang van de kapel. De volgende keer dat we er weer komen nemen we schoonmaakspullen mee om de plaquette na 40 jaar weer op te knappen. De tekst op de plaquette luidt:

This memorial, the gift of the citizens of the Dutch town of Waalwijk, commemorates their liberation by the 2nd and 5th Seaforth Highlanders and the 5th Queens Own Cameron Highlanders of the 51st Higland Division on 30th October 1944. It was unveiled by the burgemeester of Waalwijk Mr Robert van Schaik on 29 October 1995. A memorial, to mark the same occasion, was unveiled on the 50th anniversary of victory in Europe day outside a chapel built to indicate the place where the Seafort and Cameron entered Waalwijk in 1944. The Waalwijk Pipe Banner was presented to the 2nd battalion from the 51st Highland volunteers, now 3rd battalion the Hihglanders in 1984, the 40th anniversary of the towns libaeration.

Een replica van de afbeelding op deze plaquette hangt in het kapelletje. Rechts van de ingang.

Act of Remembrance

The act of Remembrance is geschreven in 1914 en wordt sindsdien uitgesproken bij elke herdenking van militairen in Engeland, Canada en Europa.

They shall grow not old,

as we that are left grow old:

Age shall not weary them,

nor the years condemn.

At the going down of the sun

and in the morning

We will remember them.

We will remember them.

De laatste jaren zijn we zo gewend aan onze vrijheid dat het steeds minder aandacht krijgt. Toch danken wij deze vrijheid aan de mannen en vrouwen die 80 jaar geleden in dienst kwamen en getraind werden om te vechten. Zij werden met schepen naar de stranden van Normandië gebracht om daar te vechten tegen een vreemde vijand. Als je geluk had bleef je leven, maar helaas hebben velen het leven verloren. Maar we mogen nooit vergeten, dat deze helden gevochten en gestorven zijn voor onze vrijheid.