Op donderdag 16 oktober om 20.00 uur, inloop 19.30 uur, verzorgt Heemkundekring Op ’t Goede Spoor te Waspik in Sociaal Cultureel Centrum Den Bolder, Schoolstraat 19 te Waspik een prachtige lezing over ' Gewone mensen in ongewone omstandigheden'.
Waar gaat deze lezing over?
Jan van Oudheusden vertelt aan de hand van foto’s over de oorlogsjaren ’40-’45 zoals deze in Brabant door gewone mensen werd ervaren. Films, foto’s en aanwijzingen op straat zoals zogenaamde Stolpersteine brengen de mensen uit die periode steeds dichterbij. De verbinding met die periode wordt ook steeds belangrijker gevonden, omdat WO II nog steeds als ijkpunt voor onze normen en tolerantievraagstukken wordt beschouwd. Verhalen uit de oorlogsperiode vormen de basis voor een reeks boeken waarin de regionale oorlogservaringen zijn samengevat.
Zo beschrijft Jan, aan de hand van een foto van Lou de Jong en een serie door hem geschreven boeken ‘Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog’, het dagelijks leven tijdens de oorlog in verschillende provincies en een aantal grotere plaatsen. Vele foto´s illustreren zijn verhaal.
Van de oorlogsperiode zijn eigenlijk vrij weinig foto’s beschikbaar door een fotografeerverbod en weinig camera’s. Bij de bevrijding kwamen gelukkig een aantal foto’s vrij. Ook nu steeds meer, afkomstig van Duitse soldaten en legerfotografen of albums van inmiddels overleden personen. De digitalisering van de archieven hebben een grote bijdrage geleverd aan de verspreiding van deze foto’s. Dit heeft geleid tot het boek Noord-Brabant 40-45, waarin 175 foto’s vanuit de provincie zijn verzameld die tijdens de oorlog gemaakt zijn en een beeld van het dagelijks leven tijdens die periode geven.
Duitse legervoertuigen met gele en oranje doeken.
Uit de foto’s rijst het beeld op van een vrij rustige tijd tijdens de oorlog voor de meeste bewoners, zij het met de beperkingen die per verordening werden gesteld. Na de bevrijding werd dat anders; toen waren velen er slechter aan toe dan voor die tijd. Denk aan de vele VI’s die naar beneden kwamen, de rantsoenering enz. De periode direct na de bevrijding kenmerkt zich ook door de wraakacties tegen collaborateurs en meisjes die met Duitse soldaten omgingen. Niet een periode om met trots op terug te kijken.
We horen onder andere zijn verhaal over de oranje/gele doeken die de Duitsers op de daken van hun voertuigen bevestigden, zodat de Duitse vliegtuigen hun eigen voertuigen zouden ontzien. Zou in onze tijd niet meer werken. Al met al werpt deze lezing een ander licht op het leven in de oorlogsdagen dan elders, waar vaak de strijd en conflict in beeld zijn gebracht.
Zingende padvinders voor koningin Wilhelmina in Bergen op Zoom.
Wie is Jan van Oudheusden?
Hij was gedurende vele jaren docent, historisch onderzoeker, provinciaal historicus van 1991 tot 2014 en een productief auteur van tal van boeken en publicaties. Zo heeft hij onder (veel) meer een dwarsdoorsnede van het Brabants erfgoed gemaakt en dat in een boek ‘Erfgoed van de Brabanders’ samengevat. Tot 2008 werkte hij als directeur van de Stichting Brabantse Regionale Geschiedbeoefening en stapte toen over naar de Universiteit van Tilburg waar hij als onderzoek medewerker bij de leerstoel Cultuur in Brabant werd belast met de portefeuille ‘Verhalen van Brabant’. Bij zijn afscheid als provinciaal historicus in 2014 is hem voor zijn werk de provinciale onderscheiding Hertog Jan toegekend.
Ook nu weer zijn niet-leden van harte welkom, maar voor hen geldt een entreeprijs van € 3,50. Wij hopen vele geïnteresseerden te mogen verwelkomen bij deze boeiende lezing! Graag tot 16 oktober in SCC Den Bolder te Waspik.