Weet je al wat je in de zomer wilt gaan doen? Nee, niet dit jaar. In 2026… Met die vraag moest ik me deze week bezig houden. En ik vergat daardoor waar ik nu mee bezig moest zijn.

Het wordt steeds gekker in domineesland. Steeds vroeger bellen de mensen die dominees regelen om in kerkdiensten voor te gaan. Die zijn niet alleen nodig in kerken waar even geen dominee is. Ook in kerken met dominees hebben hun eigen dominees vrije zondagen of werken ze in deeltijd. De mensen die dominees vragen hebben de meest wonderlijke functieomschrijvingen: preekvoorzieners, preekregelaars en meer van dat soort creatieve omschrijvingen.

Voorheen kon ik nog wel eens zeggen: bel maar na 1 september voor het volgende jaar. Dat werd allengs Pasen, maar nu voelen deze mensen zich gedwongen om zich in de traditie te voegen van mijn orthodoxere collega’s: die zitten op de eerste maandag van het nieuwe jaar om 9.00u bij de telefoon om alle uitnodigingen te noteren voor het jaar erop. Om 12.00u hebben ze hun preekrooster voor het jaar erop helemaal vol. In eigen kerk en elders, ’s ochtends en vaak ook nog ’s middags of ’s avonds.

Ik vind het van de zotte. Weet ik veel wanneer ik in 2026 op zomervakantie ga en of ik wegga ik andere schoolvakanties. Of wat ik in mijn familie ga doen rondom Kerst. Dit jaar weet ik het al niet na de zomervakantie, laat staan volgend jaar. Maar de preekregelaars voelen zich gedwongen, omdat ze anders achter het net vissen bij de gewilde dominees. Tja, zo maken we elkaar wel gek. Bovendien snijden we ons in onze eigen vingers. Want laat een predikant nu gemiddeld 6 tot 8 jaar ergens dominee zijn. Dan wisselt hij of zij van kerk. Daar maakt die een nieuw rooster en moet zijn ‘gastbeurten’ dan grotendeels afzeggen. Dat betekent als je twee jaar vooruit plant, dat gemiddeld een derde tot een kwart van al je geboekte predikanten zijn ‘gastbeurt’ gaat teruggeven. Of de omstandigheden in de kerk veranderen – er komt of gaat een dominee – en dan is het precies hetzelfde liedje. We maken elkaar dus gek dat het nú moet, terwijl er nog zoveel kan veranderen.

Dat dit juist al gewoonte is in de meer behoudendere kerken verbaast me telkens weer. Juist daar wordt in de planning van activiteiten altijd D.V. bij een datum gezet. Dat betekent ‘Deo Volente’. Dat is Latijn voor ‘Als God het wil’. Nou betekent dit niet dat God er ook zin in moet hebben. Het laat een besef zien dat het leven anders kan lopen. En dat je je leven dus niet teveel vooruit moet plannen, maar dat je het ook moet laten gebeuren.

In tegenstelling tot zo’n houding merkte ik afgelopen week dat de hele ontspanning van de januarimaand weg is. Ook buiten deze preekbeurtenstorm om. Waar is die januarimaand gebleven die saai was, en waarin iedereen het jaar weer rustig opstartte? Het lijkt wel alsof we na de Kerst massaal op volle snelheid het nieuwe jaar instormen. En wat gaan we als reactie op de drukte in het najaar met een lege agenda van het nieuwe jaar doen? Plannen! Vergaderingen waar we niet aan toekwamen, vakanties waar we vorig jaar te laat voor waren om daar tijd voor te nemen of te boeken. Ik zag het gebeuren, ook in mijn eigen agenda, en ik dacht: alsof dat betekent dat dit allemaal kan doorgaan. Ook die weken over een paar maanden vullen zich weer. En de wereld kan er dan heel anders uitzien. We houden onszelf voor de gek.

Mijn afweerreactie was dat ik de telefoon niet meer opnam voor preekvoorzieners. Ik zou ze vrijdag wel terugbellen. Dit keerde zich als een boemerang tegen me, want ik nam dus ook niet het belletje van de preekregelaar op die me wilde herinneren aan de zondagavonddienst… En dat zag ik op vrijdagmiddag, net op tijd… Toen realiseerde ik me wel: door zover vooruit te moeten plannen vergeet je te doen wat je nu moet doen. Is dat niet veel belangrijker?

Er kan niet altijd een tandje bij. Ook omdat er bij mij gisteren juist een tandje af ging: ik brak een kies in tweeën. Ik mag dus weer naar de tandarts. Zo zie je maar: ook deze week loopt weer anders dan gepland.

Dominee Otto Grevink is predikant voor Sprang-Capelle, Kaatsheuvel en de Efteling, en Waspik vanuit De Brug, en pionier bij Zin op School in Waalwijk en bij De Plaats op Ameland. Reacties zijn welkom op ottogrevink@gmail.com.